Ceremošnja

Pećina Ceremošnja nalazi se u istočnoj Srbiji, u podnožju Homoljskih planina i u ataru sela Ceremošnja, po kome je dobila ime. Udaljena je 150 km od Beograda, odnosno 15 km od Kučeva i magistralnog puta Beograd-Kladovo.

U 19. veku u pećini su se krili hajduci i zbegovi od Turaka. Pećina je ranije bila poznata kao Jovanova pećina, po Jovanu Grujiću, simpatizeru partizanskog pokreta, na čijem se imanju nalazio ulaz u pećinu. "Jovanova kuća" je pretvorena u muzej i predstavlja jedan od glavnih sadržaja Etno-parka.

Sve do 1977. godine, kada je prosečen put do pećine, Ceremošnja je bila gotovo nepristupačna i dostupna samo speleolozima. Za posete je zvanično otovrena 1980. godine. Istraženo je 775 m pećinskih kanala, od čega je za turiste pristupačno 431 m. Ulaz u pećinu se nalazi na kraju doline Strugarskog potoka i u podnožju krečnjačke litice visoke 12 m, na nadmorskoj visini od 532 m. Strugarski potok i danas ponire u pećini, periodično i tada donosi velike količine vučenog i suspendovanog nanosa koji ugrožava turističko uređenje i korišćenje pećine.

Prateći podzemni tok Strugarskog potoka stiže se do "Arene", najveće dvorane u pećini i jedne od najlepših u Srbiji. Ima oblik amfiteatra, prečnika je 50 m i visine 20 m. Kupola je prekrivena belim krečnjakom, ukrašena je brojnim stalaktitima i providnim draperijama. Posebnu pažnju privlači 5 m visok stalagmit "Lepa Vlajna", koji podseća na ženu obučenu u tradicionalnu narodnu nošnju. U blizini se nalaze dva spojena stuba - "Mladoženja" i "Drugovi", kao i grupa ukrasa pod nazivom "Babuna" i "Vodopad". Veliki blokovi koji su se srušili sa tavanice dobili su nazive "Veliki krš", "Mali krš" i "Stol planina". Dalje u dvorani nalazi se stalagmit "Na večnoj straži", koji podseća na srednjevekovnog viteza i srpskog vojnika iz Prvog svetskog rata.

Iz "Arene" posetioci prolaze kroz dvoranu "Dveri" i stižu do "Ponorske dvorane", koja predstavlja podzemni kanal Strugarskog potoka. Gornji prolaz vodi nazad do "Arene" i "Andezitske hale" sa tavanicom koja je bogata ukrasima. Iz nje se stiže do "Južnog kanala", koji je novijeg datuma i nije bogat pećinskim ukrasima. Tu je napravljen novi izlaz, udaljen oko 100 m od glavnog ulaza, što omugućava kružni obilazak pećine.

U blizini pećine  nalazi se Botanički park-arboretum, u kome su prisutne biljne vrste koje nastanjuju Karpatsko-balkansko područje naše zemlje i Etno-park u kome posetioci mogu da se upoznaju sa zanimanjima, običajima i predmetima materijalne kulture stanovnika Homolja.

Od prirodnih retkosti kraškog porekla u okolini, treba istaći Dubočku pećinu, Kučevsku ili Zvišku potajnicu i vodopad Sige. Dubočka pećina  nalazi se na severnoj strani Kučevske kotline. Dugačka je 1.968 m i ima dva ulaza. Posebno je impresivan ulaz koji je visok i širok po 20 m. Glavni pećinski kanal je siromašan nakitom, ali se odlikuje zanimljivim erozivnim oblicima, dok su sporedni kanali bogatiji nakitom. Kroz pećinu protiče ponorska reka, koja u vlažnom periodu sprečava dublji prolaz u pećinu. Kučevska potajnica se nalazi na ulazu u Kaonsku klisuru, sa desne strane Peka. Predstavlja veliku prirodnu retkost-izvor koji povremeno daje vodu, a povremeno presušuje, što se dešava sa velikom pravilnošću. Vodopad Sige se nalazi neposredno ispod izvora reke Sige, glavnog izvorišnog kraka Ceremošnje, leve pritoke Peka. Siga izvire ispod visokog kraškog obluka, a onda se obrušava niz 20-30 m visoki kaskadni vodopad.

Turisti mogu da posete Kučevo i manifestaciju "Homoljski motivi", koja se održava svake godine u letnjim mesecima još od 1968. godine, kao i obližnje manastire Gornjak i Vitovnica.

Informacije:
Turistička organizacija opštine Kučevo
Svetog Save 114, 12240 Kučevo
Tel/faks: 012/ 850 666

Ostale pećine Petnička, Prekonoška i Bogovinska pećina

Zlotske pećine Ističu se pećine Lazareva, Vodena, Mandina, Vernjikica i Hajdučica

Potpećka pećina Nalazi se u selu Potpeće, 14 km jugoistočno od Užica

Stopića pećina Nalazi se na severoistočnoj strani Zlatibora

Risovača Nalazi se na istoimenom brdu na ulazu u Aranđelovac, 76 km od Beograda

Resavska pećina Nalazi se u istočnoj Srbiji, na području Gornje Resave, 20 km od Despotovca

Rajkova pećina Nalazi se u istočnoj Srbiji, 2 km od Majdanpeka

Mermerna pećina* Udaljena je 20 km južno od Prištine i 360 km od Beograda

Hadži-Prodanova pećina Nalazi se u dolini Rašćanske reke

Ceremošnja Pećina Ceremošnja se nalazi u istočnoj Srbiji