Vrnjačka Banja

Vrnjačka Banja nalazi  se u centralnom delu Srbije, 200 km južno od Beograda. Smeštena je na obroncima planine Goč i u dolinama Vrnjačke i Lipovačke reke. Zavisno od položaja pojedinih delova naselja nadmorska visina Vrnjačke Banjekreće  se od 220-300 metara. U  Banju se može doći magistralnim putem Beograd-Kraljevo i auto-putem Beograd-Niš-Skoplje, preko Pojata.

Vrnjačku Banju karakteriše umereno-kontinentalna klima - leta su umereno topla (prosečna temperatura je 20°C), a zime umereno hladne (prosečna temeratura +0,8°C) . Zaklonjena je planinom Goč (sa juga, istoka i zapada) i vencima Gledićkih planina (sa severa), tako da je veliki broj dana u godini, oko 170, bez vetra.

Na osnovu pronađenog arheološkog materijala može se sa sigurnošću tvrditi da su vrnjačke mineralne vode korišćene još u antičkom periodu. Na vrnjačkom toplom mineralnom izvoru, u periodu od 2. do 4. veka, Rimljani su izgradili lečilište Aquae Orcinae, gde su na oporavak i odmor dolazili vojnici iz provincije Moesia Superior i iz vojnih logora na dunavskom limesu. Sadašnje ime Vrnjačka Banja je dobila po imenu sela Vrnjci, u čijem su ataru mineralni izvori otkriveni.

Mineralne vode Vrnjačke Banje ponovo se koriste u vreme vizantijske uprave, o čemu nam svedoče arheološki nalazi otkriveni na obližnjim lokalitetima. Neke legende govore da je lekovitost vrnjačkih voda bila poznata i u vreme poznije turske vladavine. U Vrnjačkoj Banji, kažu legende, lečile su se turske spahije, tražeći da ih mesno stanovništvo hrani i služi. Da bi izbegao služenje agama i begovima, narod je izvore zatrpavao.

Odlaskom Turaka i postepenim političkim i ekonomskim snaženjem Srbije u 19. veku stvaraju se uslovi i pojačava interes za korišćenje vrnjačkih mineralnih voda. Ponovni pronalazak i korišćenje ovih voda predanje pripisuje slučaju sa bolesnim konjem vrnjačkog sveštenika Jeftimija Hadži-Popovića. Prvi pisani podaci o Vrnjačkoj Banji nalaze se u izveštaju barona Žigmunda Herdera, koji je po nalogu kneza Miloša Obrenovića ispitivao prirodna bogatstva tadašnje Srbije. On je dao visoku ocenu kvaliteta vrnjačkih mineralnih voda i uporedio ih sa čuvenim vodama Karlovih Vari u Češkoj.

Prvog jula 1868. godine obrazovano je "Osnovatelno fundatorsko društvo lekovite kisele vruće vode u Vrnjcima", a 1869. godina se smatra prvom zvaničnom banjskom sezonom sa kaptiranim izvorima tople vode, kupatilom, banjskim lekarima i velikim brojem posetilaca. Početkom 20. veka podignuto je više modernih hotela i vila.

Eksploatacija mineralnih izvora Vrnjačke Banje počela je 1970. godine. Popularna voda "Vrnjci" u staklenim bocama počela je veoma brzo da osvaja tržište i da pronosi slavu mesta iz kog potiče.

Vrnjačka Banja raspolaže sa sedam mineralnih izvora, od kojih se četiri koriste za balneološku terapiju. "Topla voda", jedinstvena po tome što ima temperaturu ljudskog tela (36,5°C), ubraja se u red ugljeno-kiselih homeotermi i koristi se za piće i kupanje. Hladne mineralne vode "Snežnik" (17°C), "Jezero" (27°C) i "Slatina"(14°C) pripadaju grupi alkalnih zemno-alkalnih akrotopega.

Lečenje se sprovodi u Specijalnoj bolnici za lečenje i rehabilitaciju bolesti organa za varenje i šećerne bolesti "Vrnjačka Banja", koja je opremljena najsavremenijom medicinskom opremom za dijagnostiku, prevenciju i lečenje pod nadzorom lekara specijalista. Ishrana pacijenata je u skladu s načelima savremene dijetetike, a uz postojanje osnovnih tipova dijeta, obavlja se i individualno variranje dijetetskog režima.

U Vrnjačkoj Banji  leče se: 

- šećerna bolest 

- stanje posle preležane žutice 

- bolesti žučne kese i žučnih puteva 

- oboljenja pankreasa 

- čir na želucu i dvanaestopalačnom crevu 

- neinfektivna oboljenja tankog i debelog creva - oboljenja organa za varenje 

- stanje posle hirurškog odstranjivanja žučne kese 

- stanja posle resekcije jednjaka, želuca i creva 

- hronična ginekološka oboljenja i sterilitet 

- infekcije bubrežne karlice, mokraćne bešike i mokraćnih puteva 

- kamenčići u mokraćnim putevima

Posebni programi u lečenju su:

- "Linea"- lečenje gojaznosti savremenim medicinskim principima, pod kontrolom endokrinologa 

-"Brza dijagnostika"- provera zdravstvenog stanja za pet dana, timskim ispitivanjem stručnjaka subspecijalista i specijalista, uz korišćenje najsavremenije dijagnostike 

-"Škola za dijabetes"- u toku lečenja, oboleli od šećerne bolesti i članovi porodice upoznaju se s prirodom bolesti, načinom adekvatnog lečenja, ishranom, samokontrolom bolesti i uslovima za odlaganje nastanka komplikacije bolesti.

Osim terapija i klasičnih pansionskih usluga gostima su na raspolaganju saune, kuglane, otvoreni i zatvoreni bazeni, fitnes centri. U banji ima nekoliko kongresnih dvorana od koji najveća, u hotelu "Zvezda", ima kapacitet 1.200 sedišta.

U Vrnjačkoj Banji postoje velike mogućnosti za sportski turizam. Sportsko-rekreativni centar "Raj" raspolaže sa tri travnata fudbalska terena i atletskom stazom, a tu su i tereni za male sportove i bazeni. Ski staza na Goču zimi privlači veliki broj ljubitelja zimskih sportova.

Za sve one koji više vole reku i sportski ribolov, 10 km od Vrnjačke Banje, na Zapadnoj Moravi nalaze se Podunavačke bare, gde se održavaju i sportska takmičenja. Takođe, na Goču postoje idealni uslovi za lov u uređenom lovištu.

Tokom cele godine u Vrnjačkoj Banji se održavaju brojne priredbe i manifestacije, kao što su "Vrnjačke kulturne svečanosti", "Festival filmskog scenarija", "Elegantove svečanosti", "Festival knjige", "Berza banja" i druge. Program Zamka kulture, koji je jedinstvena instucija kao galerija, muzej, muzička dvorana i akademija umetnosti, obuhvata veliki broj izložbi, muzičkih i dramskih programa.

Gosti Vrnjačke Banje mogu organizovano da posete obližnje manastire Studenicu, Žiču, Gradac, Sopoćane, Đurđeve Stupove, kao i ostatke tvrđava Ras, Maglič, Brvenik i Koznik.

Turističke informacije i smeštaj:

Turističko-sportski centar "Vrnjačka Banja"
Vrnjačka 6/2, 36210 Vrnjačka Banja
/faks: 036/ 611 105, 661 106
tsc_vb@ptt.yu
www.vrnjackabanja.co.yu

Zvonačka Banja Leži na šumotivitim obroncima Vlaške planine

Vrujci U podnožju planina Suvobor i Maljen, u dolini reke Toplice

Vrnjačka Banja Na obroncima planine Goč i u dolinama Vrnjačke i Lipovačke reke

Vrdnik U podnožju Fruške Gore

Vranjska Banja Bogata izvorima mineralnih voda

Stari Slankamen Najstarija banja u Vojvodini

Sokobanja Između planina Ozren i Rtanj

Sijarinska Banja Na obalama reke Jablanice i u podnožju planine Goljak

Selters Banja - Mladenovac U podnožju planine Kosmaj

Banja Rusanda - Melenci Bogata lekovitim blatom

Ribarska Banja Na ograncima planine Jastrebac

Prolom Banja Bogata izvorima termomineralne vode

Pribojska Banja U dolini reke Lim

Palić Na severu Srbije

Palanački Kiseljak U jugoistočnom delu Smederevske Palanke

Ovčar Banja Okružena šumovitim planinama Ovčarom i Kablarom

Novopazarska Banja Okružena  padinama planina Golije, Rogozne i Kopaonika

Niška Banja Bogata termomineralnim vodama i prirodno mineralnim blatom

Mataruška Banja Na desnoj obali reke Ibar

Lukovska Banja Na jugu Srbije, u podnožju Kopaonika