Topola - Oplenac

Topola se nalazi 39 km severozapadno od Kragujevca, na putu za Beograd. U obližnjem selu Viševac, kod Rače, rodio se vođa Prvog srpskog ustanka Karađorđe, koji je od Topole napravio političko-administrativno sedište oslobođenog dela Srbije.

Spomenička celina obuhvata ostatke utvrđenja Karađorđevog grada sa kulom, crkvom, konakom ("Karadorđev dvor"), u kojem se nalazi istorijski muzej, kao i mauzolej dinastije Karađorđević na Oplencu, sa crkvom Sv. Đorđa, zadužbinom kralja Petra I Karađorđevića.

Karađorđe je između 1811. i 1813. godine u Topoli sagradio utvrđen grad s trospratnim kulama i dva konaka, za svoju porodicu i goste, kao i crkvu Rođenja Sv. Bogorodice, koja je, osim ikonostasa, dobila i zidno slikarstvo.

Crkva Sv. Đorđa na Oplencu projektovana je po nacrtima arhitekte Koste Jovanovića. Osnova joj je u obliku slobodnog krsta, sa tri polukružne apside kojima se završavaju severni, istočni i južni krajevi krsta i pripratom. Petokupolna je, sa četiri kupole na krajevima krsta i petom, većom, nad njihovim presekom. Crkva je obložena belim mermerom sa obližnjeg Venčaca, dok su beli stubovi koji nose glavnu kupolu doneti iz Italije.

Posebna pažnja  posvećena je zapadnom pročelju na kome dominiraju mozaički ciklusi posvećeni kralju Petru I, rad Paje Jovanovića. Portali i prozori  ukrašeni su dekorativnom plastikom moravskog stila. Od 1922. do 1927. godine kopirane su srednjovekovne freske iz šezdeset srpskih crkava i izrađeni odgovarajući nacrti za izradu mozaika. Mozaici su od 1927. do 1932. godine izrađeni u berlinskoj firmi Pul - Vagner. Pod je izveden od raznobojnog poliranog mermera.

U južnoj pevnici crkve je  Karađorđeva grobnica, u severnoj kralja Petra I, a u kripti ostalih Karađorđevića.

Petrova kuća, koja se nalazi naspram crkve, sagrađena je 1912. godine. Prvobitno je bila namenjena svešteniku, a kasnije je služila kao letnjikovac kralja Petra I. Nekadašnja stražara, na ulazu na Oplenac, je autentično rekonstruisana zgrada šumadijskog stila. Vile kralja Aleksandra, kraljice Marije i zadužbinski dom (sada hotel "Oplenac") takođe se nalaze u okruženju parka i vinograda, brižljivo negovanih od 1921. godine.

Kapela Sv. Krsta u Vršcu Najstariji katolički hram u Banatu

Dvor Eparhije banatske Dvor kome se svi dive

Banjska Podigao ga je između 1312. i 1316. godine kralj Milutin

Ovčarsko-kablarski manastiri "Srpska Sveta gora"

Topola - Oplenac

Petrova crkva Pripada najstarijim srpskim srednjovekovnim spomenicima

Studenica Zadužbina velikog župana Stefana Nemanje

Pećka patrijaršija Podignuta u trećoj deceniji 13. veka

Staro Hopovo Osnovan krajem 15. veka

Manastir Ćelije Ženski manastir

Manastir Lelić Zadužbina Vladike Nikolaja i njegovog oca Dragomira Velimirovića

Mala Remeta Osnovan krajem 17. veka

Šišatovac Osnovan 1520. godine

Petkovica Pominje se u 16. veku

Kuveždin Osnovao ga je 1520. godine poslednji srpski despot Stefan Štiljanović.

Prohor Pčinjski Podigao ga je u 11. veku vizantijski car Roman Diogen

Sopoćani Podigao ga je  kralj Uroš I Nemanjić

Žiča Zadužbina  kralja Stefana Prvovenčanog.

Naupara Izgrađena je u osmoj deceniji 14. veka.

Mileševa Osnovan u trećoj deceniji 13. veka